شرکت اسکوئر انیکس بار دیگر یکی از تصمیمات بحثبرانگیز خود را در مورد مدیریت بازیهای آنلاین اتخاذ کرد. خبر تعطیلی Final Fantasy XIV Mobile (فاینال فانتزی XIV موبایل) در بازار چین و لغو کامل انتشار جهانی این عنوان، نشاندهنده رویکردی است که در سالهای اخیر در این شرکت به یک الگو تبدیل شده است؛ یعنی ساخت بازیهای جاهطلبانه و سپس بستن سریع آنها. این اتفاق برای بازیکنانی که منتظر تجربه دنیای ائورزیا روی گوشیهای هوشمند بودند، خبر ناامیدکنندهای است و نشان میدهد که حتی برندهای بسیار موفق هم در انتقال به پلتفرم موبایل با چالشهای جدی روبهرو هستند.
در نگاه اول، خبر تعطیلی Final Fantasy XIV Mobile ممکن است تنها یک تصمیم تجاری ساده به نظر برسد، اما وقتی به تاریخچه اخیر اسکوئر انیکس نگاه میکنیم، متوجه میشویم که این اتفاق بخشی از یک روند تکراری است. پیش از این، خبر تعطیلی بازیEver Crisis در اواخر سال جاری میلادی منتشر شده بود و حالا نسخه موبایلی یکی از موفقترین MMOهای تاریخ نیز به همین سرنوشت دچار شده است. این وضعیت باعث شده تا در میان تحلیلگران و بازیکنان باسابقه، این تصور شکل بگیرد که این شرکت دو سرگرمی اصلی دارد: ساخت بازی و سپس تعطیلی آنها.
اسکوئر انیکس در بیانیهای رسمی در وبسایت بازی اعلام کرده است که «تغییرات در محیط بازار و تعدیلات در عملیات تجاری» دلایل اصلی این تصمیم بودهاند. هر کسی که تجربه دنبال کردن اخبار صنعت گیم را داشته باشد، میداند که این جملات صرفاً عباراتی کلی و شرکتی هستند تا دلیل اصلی، یعنی عدم سودآوری کافی یا عدم جذب بازیکنان در سطح مورد انتظار، را پشت کلمات رسمی پنهان کنند. در واقع، وقتی یک بازی در بازاری به بزرگی چین شکست میخورد، احتمال موفقیت آن در عرضه جهانی تقریباً به صفر میرسد و لغو لانچ جهانی این بازی، منطقیترین تصمیم برای کاهش ضررهای مالی بوده است.
برای بازیکنانی که در بازار چین مشغول تجربه این بازی بودند، روند خداحافظی از هماکنون آغاز شده است. طبق برنامه اعلام شده، امکان ثبتنام برای کاربران جدید از بین رفته و بازیکنان فعلی دیگر نمیتوانند هیچ پرداخت درونبازی یا خرید جم و آیتمی انجام دهند. سرورها به طور کامل در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) تعطیل میشوند. نکته عجیب در این جدول زمانی این است که تالارهای گفتگو و بخش پشتیبانی مشتریان تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۳ مهر ۱۴۰۵) فعال میمانند. این فاصله زمانی کوتاه احتمالاً برای رسیدگی به مسائل باقیمانده است، هرچند میتوان آن را فرصتی برای بازیکنان دانست تا در فضای انجمنها درباره خاطراتشان از بازی صحبت کنند.
بهنظر ما در موجوجم، اگر بخواهیم این اتفاق را از دیدگاه استراتژیک بررسی کنیم، باید به این نکته اشاره کنیم که بازار چین معمولاً به عنوان یک محیط تست برای بازیهای موبایلی عمل میکند. اگر عنوانی در این بازار که استانداردهای سختگیرانهای دارد موفق نشود، احتمالاً در سایر نقاط جهان نیز با مشکل روبهرو میشد. با این حال، برخی ممکن است استدلال کنند که شاید مدل درآمدی یا مکانیکهای بازی در چین با سلیقه بازیکنان جهانی متفاوت بود و یک شانس برای عرضه جهانی میتوانست نتایج متفاوتی به همراه داشته باشد. اما تجربه نشان داده است که اسکوئر انیکس وقتی تصمیم به لغو یک پروژه میگیرد، به ندرت نظر خود را تغییر میدهد.
باید این موضوع را در نظر گرفت که اکثر علاقهمندان به Final Fantasy XIV در حال حاضر روی کنسول یا پیسی بازی میکنند و تجربه بسیار پایداری دارند. انتقال یک بازی با این حجم از محتوا و پیچیدگی به موبایل، همیشه ریسکهای زیادی دارد. احتمالاً بسیاری از بازیکنان ترجیح میدهند روی یک مانیتور بزرگ و با کنترلهای دقیقتر بازی کنند تا اینکه سعی کنند یک تجربه MMO سنگین را روی صفحه کوچک گوشی مدیریت کنند. این موضوع نشان میدهد که شاید تقاضای واقعی برای نسخه موبایلی آنقدرها که در ابتدا تصور میشد، وجود نداشته است.
در نهایت، این اتفاق تأیید میکند که داشتن یک IP قدرتمند به تنهایی برای موفقیت در بازار اشباعشده موبایل کافی نیست. اسکوئر انیکس در سالهای اخیر سعی کرده است تا هر چه بیشتر به سمت بازیهای سرویسمحور موبایلی حرکت کند، اما نتایج نشان میدهد که این شرکت هنوز فرمول موفقیت در این پلتفرم را پیدا نکرده است. تفاوت فاحش بین موفقیت خیرهکننده نسخه پیسی و شکست نسخه موبایل، نشاندهنده این است که بازیکنان این سری، همچنان به دنبال تجربهای عمیق و باکیفیت هستند و نسخههای سادهشده یا موبایلی نمیتوانند جایگزین آن شوند.
تعطیلی فاینال فانتزی XIV موبایل برای گیمرهای ایرانی که معمولاً از طریق نسخههای جهانی و کنسولی با این سری آشنا هستند، تأثیر مستقیم و منفی ندارد، اما یک هشدار جدی است. این اتفاق نشان میدهد که حتی بزرگترین استودیوها هم نمیتوانند بدون استراتژی درست، بازیهای پیچیده خود را به موبایل منتقل کنند. برای ما که سالها شاهد نوسانات این صنعت بودهایم، این خبر تنها تکرار یک الگوی قدیمی است و یادآوری میکند که کیفیت تجربه گیمپلی همیشه برتر از نام برند است؛ موضوعی که ما در موجوجم همواره بر آن تأکید داریم.
سرورها در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ کاملاً تعطیل میشن. بخش پشتیبانی و تالارهای گفتگو تا ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ فعال میمونن. این فاصله کوتاه برای رسیدگی به مسائل باقیمانده است.
نه، انتشار جهانی این بازی کلاً لغو شده. چون بازی در بازار چین شکست خورده، اسکوئر انیکس برای کاهش ضرر این تصمیم رو گرفت. این اتفاق برای منتظرها خبر ناامیدکنندهایه.
دلیل رسمیش تغییرات بازار و تعدیلات تجاریه. اما در واقع عدم سودآوری و جذب نکردن بازیکنها باعث این اتفاق شده. انتقال تجربه پیچیده MMO به موبایل ریسک زیادی داشت.
نه، این اتفاق تأثیر مستقیم و منفی روی گیمرهای ایرانی نداره. چون اکثر ما از نسخههای جهانی و کنسولی استفاده میکنیم. این خبر بیشتر یه هشدار جدیه.
زندانی شدن هیچوقت تجربه خوشایندی نیست، حتی وقتی این اتفاق توی دنیای مجازی میافته. اما خب، وقتی تصمیم میگیریم توی بازی جنایت کنیم، باید قبول کنیم که دوران محکومیت رو هم بگذرونیم. بحث اصلی امروز ما درباره بازی Prison Life (پریزون لایف) و جستوجو برای پیدا کردن کد Prison Life هست تا شاید بتونیم شرایط سخت زندان رو یه کم راحتتر کنیم. در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۴ شهریور ۱۴۰۵)، خیلی از بازیکنا هنوز دنبال راهی میگردند تا با استفاده از کدها، پیشرفت خودشون رو توی این محیط پر تنش سریعتر کنن.
بیشتر بخوانید
کونامی بهتازگی رویداد جدیدی به اسم کمپین قهرمانی باشگاههای اروپا رو در بازی ای فوتبال ۲۰۲۷ (eFootball 2027) فعال کرده که هدف اصلیش جذب بازیکنها برای بازی بیشتر در یک بازه زمانی مشخصه. این رویداد که ما در موجوجم آن را از نظر پاداشها بررسی کردیم، علاوه بر اضافه کردن پکهای بازیکن و محتواهای جدید، یه مسیر پاداش خاص داره که جذابترین بخشش، امکان بهدست آوردن سکه قهرمانی اروپا ای فوتبال به صورت رایگان از طریق قرعهکشی تیکتهاست. برای بازیکنهایی که نمیخوان برای خرید سکه هزینه کنن، این فرصت میتونه تأثیر زیادی روی تقویت تیمشون بذاره.
بیشتر بخوانید
تولید نسخههای کارتبازی یا همان TCG برای فرنچایزهای محبوب، روشی قدیمی اما اثباتشده برای گسترش مخاطبان یک بازی است. استودیو Devsisters نیز با تکیه بر همین استراتژی، قصد دارد تجربه CookieRun: Braverse (کوکی ران: بریورس) را در ژانویه ۲۰۲۷ (دی یا بهمن ۱۴۰۵) به بازار اروپا گسترش دهد. در کنار این توسعه فیزیکی، معرفی بازی Cookie Run Card Collection (کوکی ران کارت کالکشن) در پلتفرم روبلاکس (Roblox) نشان میدهد که سازندگان به دنبال ایجاد یک پل ارتباطی بین دنیای دیجیتال و کارتهای فیزیکی هستند تا دسترسی بازیکنان به این اکوسیستم را تسهیل کنند. ما در موجوجم این استراتژی را برای گسترش جامعه کاربران بسیار هوشمندانه میبینیم.
بیشتر بخوانید
